Historia biblioteki

Gmina Wejherowo obejmuje teren o powierzchni 9408 hektarów i liczy 19918 mieszkańców. Jest gminą atrakcyjną dla turystów, ludzi szukających pięknych miejsc wśród dziewiczej przyrody. Od 1 stycznia 2002 r. Biblioteka Publiczna Gminy Wejherowo im. Aleksandra Labudy w Bolszewie jest samorządową instytucją kultury i jedyną placówką kulturalną w gminie. Swoją siedzibę ma w budynku Samorządowego Gimnazjum im. Jana Pawła II w Bolszewie przy ul. Leśnej 35. Filia biblioteki znajduje się w Nowym Dworze Wejherowskim, przy ul. Kwiatowej 2. Cały księgozbiór został skatalogowany w programie bibliotecznym Patron 3.02. Współczesna biblioteka dla czytelnika to przede wszystkim szybki i pewny dostęp do informacji, w tym także do informacji przez katalog komputerowy, szeroki wybór książek i ich dostępność, szczególnie bogaty wybór nowości. Biblioteka jest nadto miejscem publicznym, służącym ogółowi mieszkańców jako przestrzeń okolicznościowych spotkań, relaksu, zabawy, zdobywania wiedzy, intensywnej nauki. Jest dostępna dla każdego obywatela, aktywnie działa na rzecz dziedzictwa kulturowego i jego ochrony. Jest miejscem przyjaznym dla użytkowników, miejscem uczestnictwa w wydarzeniach kulturalnych. Stanowi ośrodek wspomagający procesy ustawicznego kształcenia. Dostarcza wszystkim zainteresowanym - bez względu na wiek - informacji, pomysłów i materiałów do uczenia, poszerza horyzonty, pomaga rozwijać umiejętności społeczne, pogłębiać wiedzę i zamiłowania kulturalne. Wsparciem w różnorakich poszukiwaniach, fachową radą i stałą pomocą służy wszystkim czytelnikom pięcioro pracowników: Janina Borchmann, Iwona Engelbrecht, Agnieszka Szulc, Jakub Mazgajczyk i Bartłomiej Wiszowaty.

Biblioteka wpisała się na stałe w życie Gminy w lutym 1960 r., kiedy to stosowną dyrektywą Gromadzkiej Bibliotece Publicznej w Gościcinie przydzielono pierwsze 8 woluminów z Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Wejherowie. Wprowadzono je do ewidencji GBP 6 czerwca 1960 r. - prawdopodobnie z braku księgi inwentarzowej. Od tego czasu minęło ponad 50 lat. Dzisiaj księgozbiór (łącznie z dokumentami audiowizualnymi) naszej biblioteki oraz jej filii w Nowym Dworze Wejherowskim liczy 35500 dokumentów bibliotecznych, a w bibliotece zarejestrowanych jest 3565 czytelników, z czego 2400 wypożycza książki systematycznie. Z księgozbioru korzysta więc co 6-ty mieszkaniec gminy Wejherowo. W 2009 r. biblioteka zajęła 3 miejsce w powiecie wejherowskim na 10 placówek miejsko-gminnych w ilości zakupionych książek z budżetu biblioteki.

W latach 1960-1965 siedzibą biblioteki był budynek Szkoły Podstawowej przy ul. Cezarego Klimka 5 w Gościcinie. Stanowisko bibliotekarza powierzono panu Augustynowi Güntherowi, ówczesnemu kierownikowi szkoły. Przez pewien czas w bibliotece zatrudniona była również pani Romualda Adamczyk. Na przełomie lat 1966/1967 bibliotekę przeniesiono do nowowybudowanej szkoły podstawowej przy ul. Wejherowskiej 22, gdzie funkcję bibliotekarza pełnili panowie: Kazimierz Chimerek, późniejszy wieloletni kierownik i dyrektor szkoły, oraz nauczyciel Kazimierz Dąbrowski. W następnych latach pracowały w niej panie: Teresa Osak, Danuta Lorek i Elżbieta Maria Kanczkowska. Od 1976 r. kierownikami biblioteki były panie: Maria Sikora, Bogumiła Szymańska, Wiesława Sender i Barbara Neubauer. Od 1990 r. kierownikiem, a od 2002 r. dyrektorem placówki jest pani Janina Borchmann. Do początku lat 90-tych istniały nasze punkty biblioteczne w Bolszewie, Orlu, Górze (Pomorskiej), Kniewie, Gowinie i Nowym Dworze Wejherowskim, które zlikwidowano. W 1974 r. bibliotekę przeniesiono do pomieszczeń nowo wybudowanej remizy Ochotniczej Straży Pożarnej. Dziesięć lat później, aby ratować księgozbiór przed panującą tam wilgocią, książki przeniesiono do suchych pomieszczeń w budynku Hotelu Robotniczego - własności Gościcińskiej Fabryki Mebli, przy ul. Drzewiarza 3. Powierzchnia lokalowa była tam bardzo skromna, lecz księgozbiór dość zasobny. Dzięki przychylności władz gminy i dyrekcji fabryki, biblioteka w 1992 r. otrzymała dodatkowe pomieszczenie po byłym klubie. W pracach adaptacyjnych pomagali społecznie czytelnicy. Lokal biblioteki zajmował wtedy 129.5 m2 i miał dużą czytelnię na 30 miejsc.

Filię gościcińskiej biblioteki w Nowym Dworze Wejherowskim otwarto w maju 1967 r., kiedy to stosowną dyrektywą Gromadzkiej Bibliotece Publicznej w Gościcinie przydzielono pierwsze 21 woluminów z Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Wejherowie. Wprowadzono je do ewidencji GBP 15 maja 1967 r. W latach 1967-2007 siedzibą biblioteki był budynek po dawnej szkole, w którym mieściła się biblioteka i poczta. Do 1980 r. biblioteka była filią, a w latach 1981-1987 była punktem bibliotecznym GBP, w którym nie dokonywano w nim wymiany książek. Dopiero po 1990 r., gdy zmienił się kierownik macierzystej biblioteki w Gościcinie, punkt na nowo ożył. W 1994 r. punkt biblioteczny ponownie stał się filią biblioteczną. Powierzchnia lokalowa wynosiła 35 m2 i 10 miejsc w czytelni, co powodowało ciasnotę. Obecnie biblioteka ma powierzchnię 33 m2, 8 miejsc w czytelni plus 1 stanowisko internetowe dla czytelnika i 1 dla bibliotekarza. Z dniem 31 grudnia 2007 r. księgozbiór nowodworskiej filii liczył 6547 woluminów. Czytelników zapisanych było 126, a wypożyczeń w skali roku ok. 3000. Z księgozbioru korzystają mieszkańcy Nowego Dworu Wejherowskiego, Reszek, Zbychowa i Bieszkowic, które łącznie liczą 2392 mieszkańców. Biblioteka ma więc wielkie perspektywy przed sobą. W 2008 r. skomputeryzowano filię, wykonano inwentaryzację zbiorów i usunięto ok. 4500 książek zagrzybionych i zdezaktualizowanych. Stan księgozbioru, który wzbogaciły m.in. dary Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Aleksandra Majkowskiego z Wejherowa, wynosił 2514 woluminów. Z dniem 1 stycznia 2010 r. księgozbiór filii liczy 4030 woluminów. Pracę na stanowisku bibliotekarza w filii w Nowym Dworze Wejherowskim kolejno podejmowali panowie: Edmund Potrykus i Henryk Pranga oraz panie: Stefania Królek, Lucyna Pawelczyk i Lucyna Potrykus. Do 31 grudnia 2007 r. bibliotekarzem filii był Edmund Potrykus. Pałeczkę po nim przejęła córka, Iwona Engelbrecht. Biblioteka jest czynna przez 4 godziny dziennie od poniedziałku do piątku, z wyjątkiem środy.

W 1995 r. Bibliotece Publicznej Gminy Wejherowo w Gościcinie nadano imię - jej patronem został znany i lubiany na Kaszubach felietonista, poeta, nauczyciel i publicysta Aleksander Labuda. Uroczyste nadanie imienia „Guczowego Macka” odbyło się 21 października 1995 r. Od tego czasu dyrektor biblioteki jest zaprzyjaźniona z córkami patrona. Dzięki tej przyjaźni i współpracy udało się nam wspólnie zorganizować kilkanaście znaczących imprez na szczeblu gminnym oraz wydać z rękopisu książki pióra Aleksandra Labudy.

W latach 1990-1999 księgozbiór biblioteki został uporządkowany. Usunięto egzemplarze zdezaktualizowane, mało poczytne, zagrzybione i dublety. W 1996 r. zaczęto komputeryzację biblioteki, trwającą sześć lat. Biblioteka była jedną z pierwszych w pełni skomputeryzowanych bibliotek publicznych w województwie gdańskim, dziś pomorskim. Już w 1999 r. utworzyliśmy stronę w internecie. Nasza biblioteka w 2002 r. jako pierwsza w powiecie wejherowskim udostępniła w internecie swój katalog. W 2006 r. uruchomiliśmy unowocześnioną wersję naszej strony. Umożliwia ona dostęp on-line do katalogów i kont czytelników oraz informuje ich o nowościach na stronie. Warto wspomnieć, że w bibliotece działało kółko biblioteczne dla dzieci do lat 15-stu, które po 13 latach aktywnej pracy zakończyło swoją działalność w czerwcu 2003 r. Przez 16 lat działało Koło Miłośników Biblioteki, które od 2006 r. przekształciło się w wolontariat biblioteczny.

Od 15 grudnia 2003 r. biblioteka mieści się w Bolszewie, przy ul. Leśnej 35, w budynku Samorządowego Gimnazjum. Lokal użytkowany składa się z trzech pomieszczeń i zajmuje 218 m2 z czytelnią na 30 miejsc. W 2008 r. biblioteka otrzymała dodatkowe pomieszczenie do wykorzystania na czytelnię, pokazy multimedialne, spotkania autorskie i wernisaże. Obecny metraż pomieszczeń użytkowych stanowi 243.2 m2.

Tradycją biblioteki jest wydawanie w koedycji z Gminą Wejherowo książek ważnych dla środowiska i regionu. Dotychczas ukazały się następujące książki: Edmund Kamiński Guczow Mack czyli Aleksander Labuda (1902-1981). Monografia bio-bibliograficzna), Aleksander Labuda Ewanielskô spiéwa (cz. 1, 2 i 3), Wokół Aleksandra Labudy - w 105 rocznicę urodzin pod red. Sławomira Cholchy, A. Labuda Bogowie naj przodków (przëłożënk do kaszëbsczi mitologii), Życie z pasją. Leksykon artystów związanych z Gminną Biblioteką Publiczną im. Aleksandra Labudy w Bolszewie pod red. Janiny Borchmann i Bartłomieja Wiszowatego, Droga Remusa w streszczeniu i obrazach pod red. Janiny Borchmann, Jaromiry Labuddy, Macieja Tamkuna i Bartłomieja Wiszowatego.

W maju 2008 r. artyści związani z Biblioteką Publiczną Gminy Wejherowo im. Aleksandra Labudy w Bolszewie zwrócili się do Janiny Borchmann - dyrektor tejże placówki z propozycją powołania Koła Pasji Twórczych. Po kilkumiesięcznych konsultacjach i poparciu inicjatywy przez Jerzego Kepkę - Wójta Gminy Wejherowo, z dniem 22 października 2008 r. powołano do życia koło przy Gminnej Bibliotece Publicznej w Bolszewie pod patronatem Wójta. 13 lutego 2010 r. w trakcie spotkania organizacyjnego uczestników pleneru malarskiego inspirowanego powieścią A. Majkowskiego Życie i przygody Remusa dokonano wyboru władz Koła Pasji Twórczych. W głosowaniu udział wzięło piętnastu artystów - uczestników pleneru. Głosów nieważnych nie stwierdzono. Uzyskano następujące wyniki: Wielkim Mistrzem wybrano Janinę Borchmann, Kanclerzem została Teresa Szczodrowska, Sekretarzem wybrano Macieja Tamkuna. Członkami Koła zostali: Beata Breza, Krzysztof Dzienisz i Bartłomiej Wiszowaty.

Co pewien czas wydajemy okolicznościowe ex librisy. Pierwszy z nich ukazał się z okazji nadania bibliotece imienia A. Labudy, kolejne pojawiały się w kolejne rocznice powstania biblioteki. Historia biblioteki to nie tylko dzieje lokalu, wyposażenia, księgozbioru, to również ludzie, którzy w jej kształtowanie włożyli swoją wiedzę, umiejętności i osobiste zaangażowanie. Całokształt historii placówki udokumentowany jest w dwunastotomowej kronice, na płytach DVD, CD i kasetach video. Kroniki zawierają m. in. 580 artykułów prasowych. Wiele informacji, dotyczących głównie naszych imprez okolicznościowych, przekazanych zostało społeczności lokalnej poprzez media. Informacje z ostatnich lat zamieszczamy na stronie internetowej pod adresem www.bpgw.org.pl

Biblioteka jest instytucją nowoczesną: posiada sprzęt audiowizualny i dziesięć zestawów komputerowych (trzy z nich otrzymano z Ministerstwa Nauki i Informatyzacji w ramach akcji IKONKA). W oparciu o sześć z nich funkcjonuje bezpłatna czytelnia internetowa. 14 lutego 2005 roku uruchomiono u nas Mediatekę.

Od czerwca 2005 r. Biblioteka Publiczna Gminy Wejherowo im. Aleksandra Labudy w Bolszewie organizuje wystawy w ramach cyklu Pasje i hobby mieszkańców naszej Gminy. W związku z dużym zapotrzebowaniem i niesłabnącym zainteresowaniem kolejne wystawy są organizowane w ramach cyklu Pasje i hobby mieszkańców naszego regionu. W ramach pasji odbyły się 59 wystawy indywidualne i zbiorowe. Kilkanaście wernisaży połączono z wieczorami poetyckimi i promocją książek. Od 2006 r. w ramach cyklu Odkrywamy młode talenty w gminie Wejherowo, młodzi ludzie prezentują swój dorobek artystyczny. Otrzymują statuetkę Talenty, której autorem jest rzeźbiarz Bogdan Wenta. Należy odnotować, że wernisażom, wieczorom poetyckim towarzyszą występy zespołów regionalnych, inscenizacje w języku polskim i kaszubskim przygotowane przez uczniów szkół gminy Wejherowo. Osoby, które na przestrzeni 5 lat wystawiły swoje prace, to pasjonaci, którzy zajmują się: fotografią, malarstwem, rzeźbą, rękodziełem, piszą wiersze, komponują muzykę. Od kilku lat biblioteka włącza się w obchody Tygodnia Bibliotek oraz akcje Cała Polska czyta dzieciom i Z książką na walizkach. Od 2006 r. wraz z Wójtem Gminy Wejherowo organizujemy Powiatowy Konkurs Fotograficzny, który od 2009 r. zmienił nazwę na Powiatowo-Gminny Konkurs Fotograficzny. Honorowy patronat nad konkursem obejmuje Starosta Wejherowski. Należy odnotować, iż konkurs cieszy się niesłabnącym powodzeniem.

Artyści aktywnie włączają się w działalność biblioteki prowadząc warsztaty artystyczne, w tym kaszubskie, dla dzieci i młodzieży z gminy Wejherowo. Zajęcia cieszą się ogromnym zainteresowaniem w głównej mierze dzięki profesjonalnemu podejściu i ciepłej atmosferze. Przez uczestnictwo w warsztatach dzieci i młodzież rozwija swoje pasje i umiejętności, zdobywa wiedzę o regionie i wzbogaca się duchowo. Dla wielu z nich był to pierwszy kontakt ze światem artystycznym.

Dzięki uczestnictwu w projektach realizowanych w ramach programu Równać szanse 2006 młodzież z naszej gminy miała możliwość uczestniczenia w zajęciach rozwijających zainteresowania, podnoszących skuteczność uczenia się i pomagających w nabyciu umiejętności przydatnych w szkole i dorosłym życiu. W projekcie prowadzone były wykłady zapoznające młodych ludzi z kulturą regionu.

Dwa razy w roku biblioteka przyznaje statuetkę Anioła Kultury, którą otrzymują osoby i instytucje, zaangażowane w pracę biblioteki - m. in.: sponsorzy, wolontariusze, media, lokalni twórcy, organizacje, przedstawiciele samorządu. Pomysłodawcą statuetki jest Janina Borchmann - dyrektor bolszewskiej biblioteki. Sponsorem nagrody jest Małgorzata Wołoszyn - właścicielka Biura Rachunkowości „M”. Autorem statuetki jest rzeźbiarz Edward Jastrzębski. W latach 2006-2010 dwadzieścia osób uhonorowano statuetką, w tym m. in.: Mateusza Hoppe; Teresę Szczodrowską; Zbigniewa Formelę; Juliannę Styn; Henrykę Albecką; Bogusławę, Jaromirę i Miłosławę Labudda; Edwarda Jastrzębskiego; Bogdana Wentę i Macieja Tamkuna. W 2008 r. statuetkę Anioła Kultury otrzymał Jerzy Kepka - Wójt Gminy Wejherowo za stałe wspieranie wszystkich działań naszej placówki na rzecz rozwoju życia kulturalnego gminy Wejherowo. W maju 2009 r. statuetkę wręczono Telewizji TTM - za systematyczne promowanie działań kulturalno-oświatowych podejmowanych przez naszą bibliotekę.

Dzięki przychylności Wójta i Rady Gminy Wejherowo budżet biblioteki z roku na rok się zwiększa, dzięki czemu możliwe jest systematyczne wymienianie regałów i lad bibliotecznych, zestawów komputerowych oraz wykonanie niezbędnych remontów i prac adaptacyjnych mających na celu dostosowanie pomieszczeń bibliotecznych dla potrzeb czytelników i pracowników biblioteki. W 2008 r. w celu zabezpieczenia biblioteki przed kradzieżą i dewastacja założono monitoring na zewnątrz i wewnątrz pomieszczeń biblioteki. W bieżącym roku w budżecie biblioteki zaplanowano środki na wykonanie klimatyzacji i wentylacji, automatyzację biblioteki i rozpoczęcie procesu digitalizacji zbiorów, które udostępnimy czytelnikom na naszej stronie internetowej. Na przestrzeni ostatnich lat Biblioteka zakupuje rocznie średnio 2000 woluminów ze środków pochodzących od organizatora i Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

W bieżącym roku w bibliotece wykład pt. Aleksander Majkowski a Zrzeszyńcy wygłosi prof. dr hab. Józef Borzyszkowski, odbędą się wernisaże, m. in.: Aleksandry Mazurkiewicz, Celiny Tatarczuk, Aleksandra Kas, Zygmunta Pałasza i Alfonsa Zwary. Natomiast w październiku odbędzie się promocja książki Dariusza Szymikowskiego Zrzesz Kaszëbskô w latach 1933-1939. Rok jubileuszowy zakończymy promocją książki Bibliografia Biblioteki Publicznej Gminy Wejherowo im. Aleksandra Labudy w Bolszewie za lata 1993-2010. Inicjatorką wydania tejże publikacji jest dyrektor biblioteki - Janina Borchmann.